اساس کار میکروسکوپ نوری

انواع میکروسکوپ نوری

اجزای اصلی میکروسکوپ نوری

عدسی های چشمی

لامپهای مورد استفاده در میکروسکوپها

کندانسور و انواع آن

چگونگی تشکیل و مشاهده تصویر

میکروسکوپ نوری مورد استفاده در مراکز آموزشی

اجزای نوری میکروسکوپ نوری

اجزای مکانیکی میکروسکوپ نوری

تصاویر میکروسکوپ نوری

 

 

 

 

اساس کار میکروسکوپ نوری

 

مي‌دانيم عدسي محدب از شيئ كه بين كانون F و مركز (2F) آن قرار گرفته تصويري بزرگتر، حقيقي و معكوس ايجاد مي‌كند. حال اگر اين تصوير را به وسيله‌ي عدسي محدب ديگري بزرگ كنيم يك ميكروسكوپ ابتدايي ساخته‌ايم به شرطي كه اين تصوير در فاصله‌ي كانوني عدسي دوم قرار گيرد. در اين صورت عدسي دوم تصويري بزرگتر و مجازي را ايجاد خواهد كرد.

در اين ميكروسكوپ ساده:

عدسي اول را كه در مقابل شيئ قرار مي‌گيرد عدسي شيي مي‌نامند و عدسي دوم را كه در مقابل چشم قرار مي‌گيرد، عدسي چشمي مي‌نامند.

  

 

انواع ميكروسكوپ‌هاي نوري

الف) ميكروسكوپ نوري معمولي يا زمينه‌‌ي روشن:

1- ساختمان: يك ميكروسكوپ لوزي معمولي، از اجزاي زير ساخته شده است.

عدسي‌هاي شيئ و چشمي كه معمولاً ميكروسكوپ‌ها چند عدسي شيئ با قدرت متفاوت دارند آينه يا لامپ، كه نور را به نمونه مي‌تاباند، عدسي جمع‌كننده و يا كندانسور كه نور را درست روي نمونه متمركز مي‌كند. عدسي جمع‌كننده با كمك پيچ تنظيم كننده به بالا و پايين حركت مي‌كند تا نور به خوبي روي نمونه متمركز شود. ديافراگم كه با باز و بسته كردن آن به كمك پيچ تنظيم ديافراگم، شدت نوري را كه به نمونه مي‌رسد تنظيم مي‌كند و جايگاه نمونه كه نمونه روي آن قرار مي‌گيرد و پيچهاي تنظيم، كه فاصله‌ي جايگاه نمونه را با عدسي شيئ تنظيم مي‌كنند.

روشهاي جانبي ميكروسكوپي تثبيت. قالب‌گيري، برش‌گيري، رنگ‌آميزي.

 

 

ب) ميكروسكوپ فلورسانت:

ساختمان: در ميكروسكوپ فلورسانت نور فرابنفش به نمونه تابانده مي‌شود. مواد فلورسانت بر اثر برخورد نور به آنها مي‌درخشند و به اين ترتيب جايگاه آنها را در سلول مي‌توان تشخيص داد. حالا شايد اين سوال براي شما پيش بيايد چرا در ميكروسكوپ فلورسانت از نور فرابنفش استفاده مي‌شود؟ وقتي نور به مواد فلورسانت مي‌تابد، مواد فلورسانت بخشي از انرژي دريافتي را تابش مي‌كنند نه همه‌ي آن را. بنابراين نور تابش شده انرژي كمتر و در نتيجه طول موج بلندتري نسبت به نور جذب شده دارد. پس اگر بخواهيم نور تابش شده را ببينيم (نور مرئي) بايد نوري با انرژي بيشتر از نور مرئي به آن بتابانيم. پرتو فرابنفش چنين خاصيتي را دارد. بين منبع نور و نمونه يك فيلتر قرار دارد اين فيلتر فقط به امواج فرابنفش اجازه عبور مي‌دهد و از عبور ساير امواجي كه از منبع گسيل مي‌شوند جلوگيري مي‌كند. بين نمونه و عدسي چشمي نيز يك فيلتر قرار دارد اين فيلتر فقط به پرتوهاي تابش نشده از مواد فلورسانت اجازه‌ي عبور مي‌دهد.

                                                                  

ج) ميكروسكوپ‌هاي اختلاف فاز، تداخلي و زمينه‌ سياه:

ميكروسكوپهاي اختلاف فاز، تداخلي و زمينه سياه براي مشاهده‌ي سلول زنده به كار مي‌روند. در اين ميكروسكوپ‌ها دستگاههاي مخصوصي قرار داده شده‌آند كه مي‌توانند كنتراست نمونه را با محيط اطرافش زياد كنند و آن را بدون رنگ‌آميزي قابل تشخيص سازند.

- به ياد آوريم كه هرچه طول موج كوتاهتر باشد قدرت جداسازي ميكروسكوپ بيشتر است به همين سبب دانشمندان ميكروسكوپي ساختند كه در آن به جاي امواج نوري از امواج الكتروني استفاده مي‌شود و آن را ميكروسكوپ الكتروني ناميدند.

از نظر تئوري، حد تفكيك ميكروسكوپي الكتروني مي‌تواند حدود 002/0 نانومتر باشد يعني 10000 مرتبه كوچكتر از حد تفكيك ميكروسكوپ نوري اما در عمل، حد تفكيك مدرنترين ميكروسكوپهاي الكتروني در بهترين شرايط 1/0 نانومتر (يك آنگسترم) است. حد تفكيك ميكروسكوپ الكتروني براي نمونه‌هاي زيستي، 2/0 نانومتر است توجه داشته باشيم كه اين حد تفكيك حدود 100 برابر بهتر از بهترين ميكروسكوپ‌هاي نوري است.

                                                                      

 

 

اجزای اصلی میکروسکوپ نوری

پایه

یک قطعه شامل یک بخش پایین به صورتهای مختلف و گاهی بصورت نعل اسبی می‌باشد که بر روی میز محل مطالعه قرار می‌گیرد. پایه دارای ستون می‌باشد که اجزا مختلف به آن متصل می‌شود، وزن پایه نسبتا زیاد است و اجزائی که بر روی پایه سوارند عبارتند از: چشمه نور و حرکت دهنده لوله میکروسکوپ.

 

 

لوله

میکروسکوپهای مختلف تک چشمی (monocular) و یا دو چشمی (binocular) می‌باشند، وقتی به مدت طولانی می‌خواهیم از میکروسکوپ استفاده کنیم دو چشمی بهتر است، چون مانع خستگی چشم می‌باشد. لوله شامل دو گروه عدسی به نامهای چشمی و شیئی است.

 

عدسی

در میکروسکوپهای معمولی چهار عدسی شیئی بر روی صفحه چرخان نصب شده که ویژگیهای این عدسیها بصورت زیرا است:

عدسی شیئی آکروماتیک

X10

(16 میلیمتری با N.A = 0.3)

 

عدسی شیئی آکروماتیک

X40

(4 میلیمتری با N.A = 0.65)

عدسی فلورئیت

X45

(35 میلیمتری)

عدسی آکروماتیک

X90

(2 میلیمتری و N.A = 1.2)




دو عدسی اول در حالت خشک و دو عدسی بعدی در حالت ایمرسیون روغنی مورد استفاده قرار می‌گیرند. وظیفه عدسی شئی تهیه تصویر بزرگ شده از شیئی مورد نظر است عدسیهای شیئی وقتی به صورت خشک بکار می‌روند، دارای N.A زیاد نمی‌باشند و لذا مدت تفکیک آنها است. استفاده از روش ایمرسیون روغنی می‌تواند موجب افزایش N.A و افزایش روزلوشن شود. عدسیهای شیئی معمولا بصورت عدسیهای مرکب می‌باشند. کیفیت در عدسیهای شیئی وابسته به شدت روشنایی تصویر می‌توان تفکیک می‌باشد.

عدسیهای چشمی

وظایفی که چشمی بر عهده دارند عبارتند از: بزرگ سازی تصویر معکوس حاصله از عدسی شیئی ، تشکیل تصویر مجازی از تصویر حاصله بوسیله عدسی شیئی ، اندازه گیری و سنجش اجزا واقع در تصویر. چشمیها دارای انواع مختلفی می‌باشند که دو نوع معروف و معمول آنها عبارتند از چشمی هویگنس (Huygenian) و چشمی رامزدن (Ramsden). چشمی هویگنس متشکل از دو عدسی سطح محدب می‌باشد که یک طرف هر کدام مسطح و یکطرف محدب می‌باشد.

در نوع هویگنس سطح محدب هر دو عدسی بطرف پایین می‌باشد و بین این دو عدسی دیافراگم قرار گرفته ، دیافراگم در محل کانون عدسی بالای عدسی چشمی واقع است. عدسی پایین پرتوهای رسیده از عدسی شی را جمع آوری نموده و در محل دیافراگم یا در نزدیکی آن متمرکز می‌نماید. عدسی چشمی این تصویر را بزرگ نموده و البته بصورت یک تصویر مجازی بزرگ شده به چشم فرد مشاهده‌گر منتقل می‌کند.

کار دیافراگم کاهش خیره کننده‌گی نور رسیده به چشم بیننده است.چشمیهای هویگنس به چشمیهای منفی معروفند و دارای بزرگنمایی 10و 5 می‌باشند. چشمی هویگنس دارای قیمت نسبتا ارزان و کارایی مناسب می‌باشد، اشکال عمده آن محدود بودن میدان دید و عدم تامین راحتی کافی برای چشم است. چشمیهای رامزدن به چشمیهای مثبت معروفند، این چشمیها با دقت خوبی انحرافات عدسیهای آپکروماتیک را تصحیح می‌نمایند.

 

میکروسکوپها دارای محدودیتهای متعددی می‌باشند و لیکن در عمل اغلب روشنایی میکروسکوپ موجب محدودیت اصلی می‌شود. بنابراین تلاشهای زیادی در تهیه روشنایی و روش تهیه روشنایی مناسب برای میکروسکوپها گردیده است. پس تهیه نور مناسب می‌تواند نقش اساسی در وضوح تصویر داشته باشد. روشنی محیط نمی‌تواند برای تهیه تصویر مناسب و کافی باشد، لذا در تهیه روشنایی حتما باید از لامپها و چشمه‌های مصنوعی نوری استفاده می‌شود.

 لامپهای مورد استفاده در میکروسکوپها :

کندانسور

وظیفه کندانسور متمرکز سازی نور بر روی نمونه می‌باشد. کندانسور در زیر Stage که محل قرار‌‌‌گیری نمونه است واقع می‌شود.
کندانسور آبه: این نوع کندانسور عموما در میکروسکوپهای معمولی بکار می‌روند. در این نوع کندانسورها دو عدسی بکار رفته است و دارای قیمت ارزان می‌باشند. این کندانسورها با عدسیهای شیئی و آکرومات CF با بزرگنمایی 4x تا 100x برای مشاهدات عمومی و کاربردهای تشخص مفید می‌باشند.

  • کندانسور با عدسی متحرک: این کندانسور برای فتومیکروگرافی همراه با عدسی‌های شیئی و پلن آکرومات از نوع CF مفید می‌باشند.
  • کندانسور آکرومات: این گروه کندانسور در مشاهدات و فتومیکروگرافی مورد استفاده قرار می‌گیرد این نوع کندانسور با عدسیهای شیئی 4x تا 100x می‌تواند بکار رود.
  • کندانسور آکرومات - آپلانت: این نوع کندانسور را پایه همراه با عدسی های شیئی آپوکرومات بکار برد این کندانسور ها برای فتومیکروگرافی جهت تصویرگیری از اجزا بسیار ریز بسیار مفید می باشد.
  • کندانسور جهت عدسیهای شیئی با توان کم ، که این نوع کندانسور معمولا در بزرگنماییهای بسیار پایین مثل عدسی شیئی با بزرگنمایی 4x تا 460x مفید هستند.

چگونگی تشکیل و مشاهده تصویر

فوتون

نور به صورت موج سینوسی پیوسته انتشار نمی یابد ولیکن می توان تصور کرد یک فوتون همچون یک                حرکت می‌کند. و چون این ذرات بطور پی‌در‌پی همچون یک با سرعت 300000 کیلومتر در حال تعقیب یکدیگرند، لذا در عمل راهی جز نمایش آنها به صورت یک موج پیوسته نیست. فوتونهای نوری می‌توانند دارای طول موجهای متفاوتی باشند، رنگ نور بوسیله طول موج آن تعیین می‌شود. مخلوط نورهای مختلف موجب تحریک شبکیه چشم می‌شود که انسان احساس رنگ سفید می‌نماید.

اکثرا اشیایی که توسط میکروسکوپ مشاهده می‌شوند نسبت به نور شفاف می‌باشند و اجزای آنها تنها وقتی قابل مشاهده می‌باشند که این اجزا نسبت به زمینه دارای کنتراست (کنتراست در شدت و یا رنگ) باشند. وقتی که نور سفید به یک جسم قرمز بتابد، تمامی طول موجهای موجود در نور سفید بجز نور قرمز در آن جذب می‌شود. بنابراین یک جسم با ناحیه قرمز را در یک زمینه سفید بخاطر آنکه دارای کنتراست رنگی می‌باشد می‌توان دید.

عدسی شیئی در میکروسکوپ که یک عدسی همگرا با فاصله کانونی کوچک است، تصویر حقیقی و وارونه و بزرگتر از شیئ را تشکیل می‌دهد. برای این منظور شیئ باید بین کانون عدسی شیئی و قرار گیرد، توان عدسی شیئی بزرگتر از توان عدسی چشمی است و تصویر اول را بزرگتر می‌کند (عدسی چشمی مثل ذره بین عمل می‌کند) و تصویر حاصل از عدسی شیئی باید در فاصله کانونی عدسی چشمی باشد. از این شیئ ، تصویر مجازی نهایی تشکیل می‌شود که بزرگتر است.

 

 

 

                                       

میکروسکوپ نوری (light microscope)

الف)میکروسکوپی که در مراکز آموزشی مورد استفاده قرار می گیرد از نوع نوری است که خود دو نوع می باشد:

1 – میکروسکوپ مرکب (معمولی  Microscope ) با بزرگنمایی حدود 40 تا 1500

2 – میکروسکوپ تشریح ( برجسته بین Stereoscope )

میکروسکوپ نوری معمولی ( زمینه روشن Light field microscope و مرکب Compound microscope ) : معمولا اجسام و موجوداتی با میکروسکوپ نوری قابل مشاهده اند که ضخامت و تراکم نداشته باشند تا نور به راحتی از آنها عبور کند. زیرا اساس تشکیل تصویر در میکروسکوپ نوری عبور نور و یا انتقال نور از جسم مورد مطالعه است و به علت تفاوت در میزان جذب نور از بخش های مختلف جسم شکل و ساختمان آن را می توان در زیر میکروسکوپ تشخیص داد.

استفاده از این نوع میکروسکوپ معمول ترین روش مشاهده سلول ها است و قدرت تفکیک آن 20/0 میکرون می باشد. قدرت تفکیک را حد تفکیک(resolution) یا R نیز می گویند. هر چه حد تفکیک عدسی میکروسکوپ کوچکتر باشد قدرت میکروسکوپ در دیدن اجزای سلول بیشتر خواهد بود.عوامل بسیاری از جمله طول موج تابشی در تعیین R دخالت دارند.این  قدرت تفکیک نشان می دهد که این نوع میکروسکوپ می تواند اجسامی که حداقل 20/0 میکرون بزرگی دارند را نمایش دهد. و می توان از آن برای مشاهده سلولها و تعیین محل برخی اندامک های درشت سلول مانند هسته استفاده نمود. به این ترتیب میکروسکوپی که دارای بزرگنمایی 400 باشد برای استفاده در مدارس کافی می باشد.

میکروسکوپ فلورسانت (fluorescent microscope)

انواع خاصی از میکروسکوپ نوری که منبع نور آن پرتوهای فرابنفش است.برای مشاهده نمونه زیر این میکروسکوپ ها بخش ها یا ملکول های ویژه داخل سلول با مواد فلورسانت یا نورافشان رنگ آمیزی می شوند. زمانی هدف تشخیص پروتئین های خاص یا جایگاه آنها در سلول باشد، روش های معمولی رنگ آمیزیکه پروتئین ها را به طور عام رنگ می کنند قابل استفاده نیست.برای رنگ آمیزی اختصاصی، معمولا از پادتن های اختصاصی متصل به مواد فلورسانت استفاده می شود.مواد فلورسانت نور را در طول موج فرابنفش جذب می کنند و در طول موج بلندتری در طیف مرئی تابش می کنند. تصویری که دیده می شود حاصل نور تابش شده از نمونه است. رودامین و فلورسئین دو نوع از رنگ های معمول فلورسانت هستند که به ترتیب نور قرمز و سبز از خود تابش می کنند.

میکروسکوپ اختلاف فاز (phase contrast microscope)

مزیت میکروسکوپ اختلاف فاز  در این است که می توانیم با آن سلول های زنده را با جزئیات بیشتر مشاهده کنیم.تیمارهایی مثل تثبیت نمونه می توانند دگرگونی هایی در ساختار درونی سلول بوجود آورند. بنابراین مطاله سلوله های زنده که هیچ تیماری ندیده اند خیلی مطلوب است. می توان فرایند هایی مثل تقسیم میتوز(mitosis) در سلول های زنده را نیز با این میکروسکوپ ها مطالعه کرد. در برخی موارد برای عکس برداری پیوسته و دراز مدت از سلول فعال ، دوربینی به میکروسکوپ وصل می شود.مطالعه سلولهای زنده با میکروسکوپ تداخلی(interference microscope) و میکروسکوپ زمینه سیاه(dark field microscope) نیز مقدور است. سیسم های نوری خاصی در تمام این نوع میکروسکوپ ها وجود دارد که به علت ویژگی آنها تباین کافی بین اجزای سلول ایجاد و مشاهده ی سلول های زنده مقدور می شود. استفاده از میکروسکوپ زمینه سیاه برای مشاهده ی حرکت باکتری معمول است، که در این مورد ایجاد تباین بین سلول باکتری زنده و محیط اطرافش مهم است.

 

 

اساس كار ميكروسكوپ‌هاي نوري

عدسي های  محدب از جسمی  كه بين كانون ((F و مركز (2F) آن قرار گرفته تصويري بزرگتر، حقيقي و معكوس ايجاد مي‌كند. اگر اين تصوير حقیقی را به کمک  عدسي محدب ديگري که در فاصله معینی  از عدسی اول قرار گرفته است( تصویر حقیقی در فاصله کانونی عدسی دوم) ، بزرگ كنيم، شدت بزرگنمایی چندین برابر بیشتر شده و ما  يك ميكروسكوپ ساخته‌ايم، در اين صورت عدسي دوم تصويري بزرگتر و مجازي را ايجاد خواهد كرد.  

 

هر میکروسکوپ از دو بخش مکانیکی و نوری ساخته شده است. بخش مکانیکی که  ابزاری برای  دگرگونی جایگاه  نمونه است شامل  صفحه قرار دادن نمونه  و حرکت دهنده ها در 3 جهت،  همچنین پایه، دسته و گیره ها است. اما بخش نوری شامل منبع تأمین روشنایی، کندانسور( متمرکز کننده نور) عدسی های شیئی و عدسی های چشمی است.

 

انواع میکروسکوپ های نوری:

 

 

1-   میکروسکوپ نوری معمولی: میکروسکوپ نوری از تعدادی عدسی شیئی با بزرگنمایی های معمول 4، 10، 40 و 100 برابر  و عدسی های چشمی با بزرگنمایی 10  ساخته شده اند. منبع نوری میکروسکوپ های گذشته،  خورشید بود که به کمک آینه ای به زیر نمونه گسسل  می شد. اما امروزه لامپ های الکتریکی به کار برده می شوند. بالای منبع نوری و زیر نمونه، کندانسور قرار دارد. کندانسور که نام دیگر آن عدسی جمع کننده است، نور را بر روی نمونه متمرکز می کند. شدت نور را هم می توان به کمک دیافراگم و هم به کمک پیچ ویژه ای تغییر داد. نمونه بر روی صفحه ای قرار دارد که  می تواند در سه جهت، بالا- پایین،  چپ -  راست  و جلو- عقب حرکت کند. به این ترتیب می توان تصویر واضحی از نمونه دید.

 

2-     میکروسکوپ های فاز متضاد و تداخلی : به کمک تغییر در سرعت نور، بین بخش های مختلف نمونه تغییر فاز به وجود آورده و موجب بیشتر شدن  سایه روشن ( کنتراست ) نمونه می شود. این میکروسکوپ برای نگریستن به  نمونه های زنده که امکان رنگ آمیزی آنها وجود ندارد کاربرد دارد.

 

3-     میکروسکوپ های زمینه تاریک: به کمک بخش های نوری ویژه ای می توان تصویری  روشن را در صفحه ای تاریک کاوید.

 

4-     میکروسکوپ با پرتوهای فرابنفش: در این گونه ميكروسكوپ ها، بخش هایی از نمونه با مواد فلورسانت آغشته شده است. بعد از تابش نور فرابنفش به نمونه، مواد فلورسانت می درخشند و به اين ترتيب جايگاه آنها در نمونه شناسایی می شود. وقتي نور به مواد فلورسانت مي‌تابد، مواد فلورسانت بخشي از انرژي دريافتي را تابش ، بنابراين نور تابش شده طول موج بلندتر و انرژي كمتر نسبت به نور جذب شده دارند. برای بهتر شدن کیفیت تصویر،  بين منبع نور و نمونه فيلتری  قرار دارد می گیرد که تنها به امواج فرابنفش اجازه عبور مي‌دهد.

 

5-     میکروسکوپ پلاریزان: این گونه میکروسکوپ ها برای کنکاشدر  نمونه هایی به کار می روند  که تراکم و پراکنش اتم ها و مولکول های تشکیل دهنده آنها ناهمگن است  و به این ترتیب بازتابش متفاوتی دارند.

 

 

 

 

 

 

جهت مشاهده وبررسي روي اجسام بسيار ريزي که چشم ما قادر به رويت آنها نيست از ميکروسکوپ استفاده مي کنيم . اين دستگاه به زيست شناسان امکان مي دهد که به جزئيات ساختاري پيکر جانوران و گياهان و اجزا و ضمائم ياخته ها پي ببرند .

اجزاي نوری ميکروسکوپ نوري

1-  عدسيهاي چشمي : دو عددند که هرکدام داخل يک لوله کوتاه قرار دارند اين لوله کوتاه در بالاي لوله ميکروسکوپ نصب مي شود

بزرگ نمائي عدسي چشمي باعددي که در جلوي علامت ( X ) قرارميگيرد مشخص مي شود.غالبا از عدسي چشمي با بزرگ نمائي  10برابر(يعنيX10)استفاده مي شود. ميزان  بزرگ نمائي عدسي روي لوله کوتاه عدسي چشمي حک شده است. (X10)

2- عدسيهاي شيئي هم درون لوله کوتاهي قرار دارند که به صفحه گردان ميکروسکوپ پيچ شده اند.عدسيهاي شيئي بزرگ نمائي متفاوت دارند .مثلا (4 ,8 , 10, 25) راعدسي ضعيف وعدسي شيئي با بزرگ نمائي ( 40,60,100 ) راعدسي قوي گويند. ميزان  بزرگ نمائي عدسي روي لوله عدسي  شيئي حک شده است.

3- .کندانسور :اين قسمت نور را در سوراخ صفحه ميکروسکوپ متمرکز مي کند

4- منبع نور : غالبا يک لامپv) 12  (ولتي با وات کم است(10w).که در زير کندانسور قرار دارد.

اجزای مکانیکی میکروسکوپ نوری:

1 - لوله ميکروسکوپ:  يک لوله استوانه ايست که طول آن حدود25-20سانتي متر که عدسي چشمي در بالاي آن قرار دارد و در پائين اين لوله صفحه گردان قرار

ميگيرد .

 2-صفحه گردان : قسمتي که عدسيهاي شيئي روي آن پيچ مي شوند.با گرداندن اين صفحه عدسي شيئي دلخواه روي نمونه مورد مطالعه قرارمي گيرد.

3- پيچ بزرگ تنطيم : يک پيچ بزرگي است که لوله ميکروسکوپ رابه صفحه ميکروسکوپ به ميزان زياد نزديک يا از آن دور ميکند.اين پيچ براي ميزان کردن تقريبي ميکروسکوپ بکار ميرود.

 4- پيچ تنطيم دقيق: پيچ تنطيم ميکرو ,اين پيچ لوله ميکروسکوپ را به ميزان کم پائين وبالا مي برد .براي ميزان کردن دقيق از آن استفاده مي شود.

5- بازو: بخشي است که لوله وپيچهاي تنظيم وقسمتهاي ديگر ميکروسکوپ روي آن نصب شده است .براي حمل ميکروسکوپ بازوی آن را در دست مي گيرند.

6- صفحه ميکروسکوپ: صفحه اي به شکل دايره  يامربع شکل که سوراخي در  وسط  صفحه تعبيه شده است . نمونه مورد مطالعه را در محل مخصوص روي سوراخ صفحه در داخل گيره محکم مي کنيم. با حرکت صفحه توسط پيچ مخصوص مي توان لام را به طور  افقي روي صفحه در جهات مختلف حرکت داد.

7- ديافراگم : قسمتي که زيرصفحه ميکروسکوپ قرار دارد که بوسیله آن مقدار نور ورودی به ميکروسکوپ راکم يا زياد مي کنند .

8- پايه ميکروسکوپ : اغلب به شکل نعل اسبی است که تمام قسمتهاي ميکروسکوپ روي آن محکم می شوند

9-گیره:معمولا برای ثابت نگه داشتن لام روی صفحه به کار می رود.

10-پیچ های شاریو:نمونه ها را به جلو وعقب می بردو به وسیله آن میزان جابه جایی نمونه قابل تنظیم است.